عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک به دو دسته تقسیم می شوند موارد بیرون نیاوردن سیستمیک و یا موارد خارج نکردن موضعی
دلایل پزشکی عدم خارج کردن دندان
| دلیل | میزان اهمیت |
|---|---|
| مجاورت با عصب | بسیار بالا |
| نبود درد یا عفونت | بالا |
| ریسک تحلیل استخوان | بالا |
| شرایط عمومی خاص بیمار | متوسط تا بالا |
نقش شرایط عمومی بیمار در تصمیمگیری
در بررسی موارد عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک، وضعیت سلامت عمومی بیمار نقش کلیدی دارد. بیماران با سابقه بیماریهای قلبی، مشکلات انعقادی یا مصرف داروهای خاص، نیاز به احتیاط بیشتری دارند.
آیا همیشه پیشگیری بهتر از درمان است؟
بله، اما پیشگیری به معنای اقدام عجولانه نیست. گاهی بهترین پیشگیری، پایش منظم و عدم مداخله است. این دقیقاً جایی است که موارد عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک معنا پیدا میکند.
مقایسه «خارج کردن» و «نگهداشتن» دندان
| معیار | خارج کردن دندان | نگهداشتن دندان |
|---|---|---|
| ریسک عصبی | بالا | بسیار کم |
| تحلیل استخوان | محتمل | حداقل |
| نیاز به جراحی | دارد | ندارد |
| پیگیری دورهای | کمتر | ضروری |
موارد عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک (بیرون نیاوردن سیستمیک دندان ها)
در کلیه بیماران زیر چنانچه پیشگیری ها و آماده کردن های بیمار از قبل و با مشاوره پزشک معالج وی و انجام دادن تمهیدات لازم صورت نگرفته باشد هر گونه درمان غیر اورژانس جراحی و از جمله خارج کردن انتخابی دندان ها نباید تجویز شوند.در زیر به ذکر نام و خطرهای احتمالی که ممکن است در مورد هر یک بروز کند می پردازیم:
بیماری آدیسون : به علت کم کاری قشر غده فوق کلیه ، تحمل بسیار نسبت به استرس کاهش می یابد و بیمار مستعد نارسایی حاد سورنال است.
دیابت کنترل نشده در عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک:
در این بیماران نیروی دفاعی بدن در مقابل عفونت و مکانیسم التیام زخم دچار اختلال بوده ، بیمار و عفونی شدن این بیماران با عوارضی مستعد ورود به کمای دیابتیک است.
بیماری های قلبی پیشرفته :
این بیماران به خصوص در طبقه 3 و 4 مک کارتی ، مستعد بروز عوارض قلبی از آنژین صدری تا انفارکتوس میوکارد و نارسایی احتقانی قلب تا ایست کامل قلبی – تنفسی می باشند.
دیسکرازی های خونی :
ای بیماران با عوارضی از قبیل التیام نیافتن و عفونی شدن زخم ها و خونریزی های شدید متعاقب درمان های جراحی به علت اختلالات انعقادی مواجه هستند.
بیماری های مضعف و عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک:
از قبیل بدخیمی های پیشرفته و یا سیروز و نارسایی کبدی علاوه بر ایجاد اختلال در سیستم انعقادی خون و التیام زخم و دفاع موضعی و سیستمیک به علت مختل بودن سیستم پروتئین سازی ، با به هم ریختن متابولیسم عمومی بدن بر ضعف و ناتوانی عمومی سلول ها برای مقابله با ترومای جراحی نیز می افزایند.بیمارانی که از داروهای تضعیف کننده ایمنی و یا آنتی متابولیت ها استفاده نموده اندو یا به هر دلیل تحت شیمی درمانی و یا پرتو درمانی وسیع می باشند نیز در گروه عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فکقرار می گیرند.
تب بدون علت کشف شده (fever of unexplained origin) :
علت این تب ها می تواند از یک عفونت تحت حاد ناشناخته مانند تیفوئید ، تب مالت یا تب رماتیسمی خفیف تا پاره ای بدخیمی های سیستمیک _ از جمله انواع لنفوم ها _ گسترش یافته باشد.
در مواجهه با این بیماران بهتر است تا کشف کامل علت تب و کنترل کامل بیماری و انجام دادن تمهیدات لازمه جز لیست عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک قرار داده می شوند
بیماری های پیشرفته کلیوی مانند نفروزها و سندرم نفروتیک :
در این بیماران خطر کم خونی و در عین حال خونریزی شدید به علت افزایش فشار خون و همچنین از دست رفتن فاکتورهای انعقادی به علت پروتئینوری و اختلال در عمل پلاکت ها به علت دفع نشدن فرآورده های سمی خون وجود دارد.دفع نشدن مواد سمی از طریق کلیه ، همچنین باعث کاهش سیستم دفاعی و اسیدوز حاصله سبب اختلال در التیام زخم می گردد.
آبستنی و عادت ماهانه در خانم ها و بررسی امکان دندانپزشکی در این دوران :
اگر چه امروزه متخصصان زنان و زایمان ، خارج ساختن دندان ها در تمام طول حاملگی را بلااشکال می دانند ، با این حال از نظر احتیاط توصیه می شود که کلیه درمان های انتخابی دندانپزشکی و به ویژه خارج کردن دندان ها در سه ماهه میانی حاملگی یعنی ماه های چهارم ، پنجم و ششم صورت می گیرد.توصیه می شود که حتما برای انجام هر درمان دندانپزشکی در خانم ها در تمام طول بارداری از پزشک زنان – که بیمار تحت نظر وی است_ اجازه نامه کتبی تهیه کرد. در مورد قاعدگی ، گروهی از جراحان انجام جراحی و یا بیرون آوردن دندان ها را در این زمان صلاح نمی دانند.این عده عقیده دارند که به علت وضعیت حاص هورمونال بدن در این زمان ، تمامی بافت های بدن تمایل بیشتری به خونریزی نشان داده و بیمار نیز به علت حالت روحی و عصبی خاص این دوره تحمل کمتری از خود نشان می دهد.عموما ترجیح داده می شود درمان های جراحی انتخابی تا پایان دوره چند روزه قاعدگی به تعویق بیفتد.
پیری:
در افراد فرتوت ، به علت وجود بالانس منفی ازت که ترمیم را با اشکال مواجه می سازد و همچنین عدم تطابق فیزیولوژیک بدن با ترومای جراحی ، بهتر است در صورت امکان از بیرون آوردن دندان احتراز و سعی در نگهداری دندان های موجود در دهان بکنیم.
بیماری های روانی کنترل نشده:
در بیماران روانی پیشرفته که تحت کنترل روانپزشک هم نباشند علاوه بر عدم همکاری این بیماران چه در حین عمل و چه بعد از آن چون واکنش های این بیماران در هر لحظه غیر قابل پیش بینی است و احتمال صدمه زدن به خود و یا دندانپزشک و یا اطرافیان وجود دارد بهتر است از انجام درمان های دندانپزشکی به خصوص جراحی تا کنترل کامل بیماری خود داری کرد.
لازم به تذکر است که در این بیماران ، احساس درد و یا مشاهده خون ممحکن است سبب بروز حالات هیجانی و بحران های خطرآفرین روحی و روانی شود.
موارد خارج نکردن موضعی دندان ها و عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک عبارتند از :
وجود عفونت حاد و کنترل نشده در محل :
وجود یک سلولیت در حال پیشرفت و کنترل نشده و یا یک آبسه دنتوآلوئولر حاد محصور شده و یا یک پری کورونیت حاد ، ممکن است ما را ناچار کند تا هنگام تحت کنترل درآمدن و یا مزمن شده این حالات عفونی حاد ، خارج کردن دندان را به تعویق بیندازیم.
زیرا هر گونه اقدام به بیرون آوردن دندان در این حالت ، سبب شکسته شدن سد دفاعی فیزیولوژیک موضعی که عفونت را فعلا تا حدی محدود کرده است می شود و نتیجه آن انتشار عفونت و در نهایت سپتی سمی و عوارض بسیار خطرناک آن می گردد.
وجود بدخیمی در محل :
چنانچه دندان در داخل یک تومور بدخیم وجود داشته باشد احتمال دارد خارج کردن به تنهایی به شانس متستاز دادن تومور بدخیم از طریق عروق خونی باز شده به محل کمک کند.
خارج کردن دندان از محل هایی در فک که قبلا تحت تابش اشعه قرارگرفته اند:
ممکن است منجر به استئورادیونکروز و استئومیلیت و از دست دادن قسمتی یا تمامی فک شود در این مواقع بهتر است برای خارج کردن دندان ها از فک حداقل 6 ماه پس از اختتام دوره پرتودرمانی صبر کرد و سپس با تمهیدات خاص از قبیل شستشوی دهان با مواد آنتی سپتیک قبل از عمل و نیز تحت پوشش آنتی بیوتیک قرار دادن بیمار اقدام به بیرون آوردن دندان ها کرد.لازم به تذکر است که چون فک اشعه دیده ، قابلیت بازسازی خود را از دست می دهد لازم است پس از بیرون آوردن هر دندان ، سطوح ناهموار را با سوهان جراحی صاف و استخوان را با بافت نرم پوشاند.
سوالات متداول
آیا هر دندان روییده باید خارج شود؟
خیر. بسیاری از دندانها جزو موارد عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک محسوب میشوند.
آیا نگهداشتن دندان خطرناک است؟
در صورت پایش منظم، معمولاً ایمنتر از خارج کردن غیرضروری است.
هر چند وقت یکبار باید بررسی انجام شود؟
معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه توصیه میشود.
جمعبندی تخصصی
موارد عدم تجویز بیرون آوردن دندان های روییده در فک نشان میدهد که درمان موفق همیشه به معنای اقدام تهاجمی نیست. تصمیم آگاهانه، مبتنی بر علم و تجربه، بهترین مسیر برای حفظ سلامت دهان و فک است.
مشاوره تخصصی در مرزداران
📍 آدرس مطب:
تهران – بلوار مرزداران – نرسیده به اشرفی اصفهانی – خیابان ابوالفضل – بوستان هفتم غربی – میدان لاله – پلاک 8 – ساختمان پاسارگاد – طبقه 9 – واحد 26
📞 تماس با ما:
۰۲۱۴۴۳۸۷۹۱۴
💬 واتساپ رزرو نوبت و مشاوره رایگان:
09106520066
📷 اینستاگرام:
@DR.SOLHJOODENTALOFFICE
🎥 آپارات:
https://www.aparat.com/dramirsolhjoo
بدون دیدگاه