استئونکروز فک (یا ONJ) یک بیماری جدی و نسبتاً نادر است که در آن بخشی از استخوان فک در اثر قطع جریان خون، میمیرد (نکروز میشود) و در نها یت در معرض دید و محیط دها ن قرار میگیرد. این عارضه معمولاً پس از کشیدن دندان، جراحی ها ی فک یا به صورت خودبهخود در بیمارانی که شرایط پزشکی خاصی دارند، ایجاد میشود. در کلینیک تخصصی دکتر امیر صلح جو، با استفاده از پیشرفته ترین روش ها ی تشخیصی و درمانی، به مدیریت و درمان این بیماری پیچیده میپردازیم.
استئونکروز فک دقیقاً چیست؟
برای درک استئونکروز فک، ابتدا باید مفهوم “نکروز” را بدانیم. نکروز به معنای مرگ بافت ها ی بدن به دلیل عدم دریافت خون کافی است. هنگامی که این اتفاق در استخوان فک بیفتد، به آن استئونکروز فک میگوییم. استخوان آسیب دیده ضعیف شده و در نها یت ممکن است در معرض محیط دها ن قرار گیرد که بهبودی آن بسیار دشوار و طولانی خواهد بود. آگاهی از عوامل خطر و پیشگیری از بروز استئونکروز فک از اهمیت فوق العاد ها ی برخوردار است.
دلایل و عوامل خطر اصلی ایجاد استئونکروز فک
دو دسته اصلی از عوامل در ایجاد استئونکروز فک نقش دارند:
1. استئونکروز فک ناشی از دارو ها ی بیس فسفونات (MRONJ)
این شایعترین نوع استئونکروز فک است. بیس فسفوناتها داروها یی هستند که برای درمان پوکی استخوان (استئوپوروز) و برخی سرطان ها ی استخوان (مانند مولتیپل میلوما یا متاستاز ها ی استخوانی) استفاده میشوند. این داروها با کاهش فعالیت سلول ها ی تخریبکننده استخوان (استئوکلاست) عمل میکنند، اما متأسفانه میتوانند توانایی ترمیم طبیعی استخوان را نیز مختل کنند.
2. استئونکروز فک ناشی از پرتودرمانی (Osteoradionecrosis)
هنگامی که بیماران برای درمان سرطان ها ی سر و گردن تحت پرتودرمانی با دوز بالا قرار میگیرند، پرتوها میتوانند به رگ ها ی خونی ناحیه فک آسیب بزنند. این آسیب منجر به کاهش خونرسانی و در نها یت ایجاد استئونکروز فک میشود.
سایر عوامل خطر شامل: سیگار کشیدن، بیماری ها ی لثه پیشرفته، دیابت کنترل نشده و درمان ها ی دارویی خاص مانند مصرف کورتون به مدت طولانی است.
علائم و نشانه ها ی هشداردهنده استئونکروز فک
تشخیص زودهنگام استئونکروز فک میتواند روند درمان را بسیار آسانتر کند. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، پس از کشیدن دندان یا جراحی دها ن، فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید:
- نمایان شدن تکه ها یی از استخوان در داخل دها ن که برای هفته ها قابل مشاهده هستند.
- درد، تورم یا عفونت در ناحیه فک و لثه ها .
- بیحسی یا احساس سنگینی در فک (احساس خوابرفتگی).
- لق شدن دندانها بدون دلیل واضح.
- ترشح چرک و ایجاد آبسه در لثه.
- بهبود نیافتن زخم پس از کشیدن دندان یا جراحی پس از گذشت چند هفته.
روش ها ی تشخیص استئونکروز فک در کلینیک دکتر صلح جو
ما در مطب خود از یک پروتکل چندمرحل ها ی برای تشخیص دقیق استئونکروز فک استفاده میکنیم:
- معاینه بالینی کامل: بررسی سابقه پزشکی و دارویی بیمار (به ویژه مصرف بیس فسفونات یا سابقه پرتودرمانی) و معاینه دقیق بافت ها ی نرم و سخت دها ن.
- تصویربرداری: عکسبرداری با اشعه ایکس (پانورامیک)، سی تی اسکن (CBCT) یا ام آر آی (MRI) برای ارزیابی میزان دقیق آسیب وارده به استخوان و تعیین حدود ناحیه نکروزه شده.
- بیوپسی (در صورت نیاز): در موارد مشکوک به بدخیمی، نمونه کوچکی از بافت برای بررسی پاتولوژیک گرفته میشود.
گزینه ها ی درمان استئونکروز فک
درمان استئونکروز فک بستگی به شدت و پیشرفت بیماری دارد و از روش ها ی محافظه کارانه تا جراحی ها ی پیشرفته متغیر است. هدف اصلی درمان کنترل عفونت، کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.
| درجه شدت بیماری | روش ها ی درمانی | توضیحات |
| درجه خفیف (۱) | درمان محافظه کارانه | شامل دها نشویه ها ی ضدعفونیکننده (مانند کلرهگزیدین)، آنتیبیوتیکتراپی و پیوند ها ی پلاکتی (PRF) برای تحریک ترمیم بافت. |
| درجه متوسط (۲) | درمان کم تها جمی | دبریدمان یا تراشیدن بافت ها ی مرده و استخوان ها ی آلوده برای تمیز کردن ناحیه و تحریک بهبودی. |
| درجه شدید (۳) | درمان جراحی پیشرفته | رزکسیون یا برداشتن بخش ها ی وسیعی از استخوان فک آسیب دیده، همراه با بازسازی استخوان با گرافت و استفاده از پلاک و پیچ. |
هزینه ها ی درمان استئونکروز فک (سال 1404)
هزینه درمان استئونکروز فک به دلیل پیچیدگی ذاتی آن، کاملاً بستگی به شدت بیماری، نوع درمان انتخاب شده (محافظهکارانه یا جراحی) و نیاز به مواد پیوندی دارد. جدول زیر هزینه ها ی تقریبی را نشان میدهد. (توجه: این هزینه ها پس از معاینه و تعیین دقیق طرح درمان ارائه خواهد شد.)
| خدمات درمانی | هزینه تقریبی (تومان) | توضیحات |
| مشاوره و معاینه اولیه | رایگان | شامل بررسی سابقه پزشکی و معاینه بالینی |
| تصویربرداری (پانورامیک) | 500,000 – 800,000 | |
| سی تی اسکن سهبعدی (CBCT) | 1,500,000 – 2,500,000 | برای تشخیص دقیق میزان آسیب استخوانی |
| درمان محافظهکارانه (درجه ۱) | 3,000,000 – 8,000,000 | شامل ویزیت ها ی متعدد، دها نشویه و دارو |
| جراحی دبریدمان (درجه ۲) | 10,000,000 – 25,000,000 | بسته به وسعت ناحیه درگیر |
| جراحی رزکسیون و بازسازی (درجه ۳) | 35,000,000 – 70,000,000 | شامل هزینه جراح، اتاق عمل، مواد گرافت و ایمپلنت ها ی استخوانی |
شرایط پرداخت و اقساط:
درک میکنیم که هزینه ها ی درمان میتواند چالشبرانگیز باشد. به همین دلیل، برای درمان ها ی گسترده مانند جراحی استئونکروز فک، شرایط پرداخت اقساطی منصفان ها ی فراهم کردها یم. تنها روش پرداخت اقساطی در مطب دکتر صلح جو، از طریق ارائه چک ها ی صیادی به تاریخ ها ی مشخصشده است. جزئیات دقیق طرح اقساط در جلسه مشاوره پس از ارائه طرح درمان نها یی، به شما اعلام خواهد شد.
سؤالات متداول درباره استئونکروز فک
آیا اگر بیس فسفونات مصرف میکنم، باید از کشیدن دندان اجتناب کنم؟
خیر، اما باید احتیاط کنید. اگر به صورت خوراکی و برای پوکی استخوان مصرف میکنید، خطر بسیار پایین است. اما حتماً دندانپزشک خود را از نوع دارو، دوز و مدت مصرف آن مطلع کنید. اگر داروی تزریقی برای سرطان دریافت میکنید، ممکن است دندانپزشک با هماهنگی پزشک معالج شما، یک “تعلیق دارویی” (Drug Holiday) را قبل از اقدامات تها جمی دندانپزشکی توصیه کند
.آیا استئونکروز فک کشنده است؟
خود بیماری **استئونکروز فک** به طور مستقیم کشنده نیست، اما عوارض ناشی از آن مانند عفونت ها ی شدید سیستمیک که کنترل نشوند، میتوانند تهدیدکننده زندگی باشند. بنابراین تشخیص و درمان به موقع آن بسیار حیاتی است.
چگونه از استئونکروز فک پیشگیری کنم؟
اگر تحت درمان با بیس فسفوناتها یا پرتودرمانی هستید، پیش از شروع درمان، یک معاینه کامل دندانپزشکی انجام دهید و تمام مشکلات دها ن و دندان خود را برطرف کنید. * بهداشت دها ن و دندان خود را به طور impeccably رعایت کنید. * به طور منظم (هر ۴ تا ۶ ماه) به دندانپزشک مراجعه کنید. * از کشیدن دندان یا انجام جراحی ها ی غیرضروری در ناحیه فک خودداری کنید و در صورت نیاز، حتماً با یک متخصص مجرب مشورت نمایید
.آیا استئونکروز فک قابل درمان کامل است؟
بله، در بسیاری از موارد، به ویژه اگر در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، **استئونکروز فک** قابل کنترل، مدیریت و درمان است. هدف درمان، از بین بردن بافت مرده، کنترل عفونت و تسکین درد است که میتواند منجر به بهبودی کامل یا کنترل طولانیمدت بیماری شود.
نتیجه گیری: دانش و تخصص، کلید مدیریت استئونکروز فک
استئونکروز فک یک چالش پزشکی پیچیده است که نیاز به مدیریتی تیمی و تخصصی دارد. در کلینیک دکتر امیر صلح جو، ما با همکاری نزدیک با پزشکان متخصص داخلی و انکولوژیست ها ی شما، یک طرح درمان جامع و شخصیسازی شده طراحی میکنیم تا بهترین نتیجه ممکن را با حداقل عوارض برای شما به ارمغان آوریم. ما به طور مداوم بر پیشرفتها یپزشکی در زمینه درمان استئونکروز فک نظارت داریم تا بتوانیم پیشرفتهترین مراقبتها را ارائه دهیم.
نتیجه گیری
اگر شما یا عزیزانتان تحت درمان با بیس فسفوناتها یا پرتودرمانی بودها ید و یا هرگونه علائم نگرانکننده در ناحیه فک خود مشاهده میکنید، زمان را از دست ندهید. مشاوره زودهنگام میتواند تفاوت چشمگیری در نتیجه درمان ایجاد کند.
هم اکنون برای یک معاینه تخصصی و دریافت مشاوره رایگان با متخصصین مجرب ما تماس بگیرید.
- آدرس: تهران – بلوار مرزداران – نرسیده به اشرفی اصفها نی – خیابان ابوالفضل – بوستان هفتم غربی – میدان لاله – پلاک 8 – ساختمان پاسارگاد – طبقه 9 – واحد 26
- تلفن نوبت دهی: ۰۲۱۴۴۳۸۷۹۱۴
- واتساپ و تماس مستقیم: 09106520066
- اینستاگرام: @DR.SOLHJOODENTALOFFICE
- آپارات: مشاهده ویدیو ها ی آموزشی
سلامت فک و دها ن شما، پایه و اساس سلامت کلی بدن است. به ما اعتماد کنید تا این سلامت را برای شما حفظ کنیم.
بدون دیدگاه