اسم دندان ها و شناخت دقیق آنها، اولین گام اساسی برای درک سلامت دهان و دندان شماست. هر دندان در دهان شما نام، شکل، موقعیت و عملکرد منحصر به فردی دارد. درک صحیح اسم دندان ها و ویژگیهای آنها نه تنها برای ارتباط موثر با دندانپزشک، بلکه برای رعایت بهداشت صحیح و درک اهمیت درمانهای مختلف ضروری است. در این مقاله جامع از کلینیک تخصصی دندانپزشکی دکتر امیر صلح جو، با بیش از ۳۰ سال تجربه و تخصص در درمان ریشه (اندودانتیکس)، به طور کامل با اسم دندان ها در دو مجموعه شیری و دائمی، انواع، عملکردها و نکات کلیدی مربوط به هرکدام آشنا خواهید شد.
دو دسته اصلی اسم دندان ها: شیری و دائمی
دندان های شیری (دندان های موقت – Deciduous Teeth)
- تعداد: ۲۰ عدد (۱۰ عدد در فک بالا، ۱۰ عدد در فک پایین).
- زمان رویش: معمولاً از حدود ۶ ماهگی شروع میشود و تا حدود ۲.۵ تا ۳ سالگی کامل میشود.
- زمان افتادن: از حدود ۶ سالگی شروع شده و تا حدود ۱۲ سالگی ادامه مییابد.
- اهمیت: نقش حیاتی در جویدن غذا، رشد صحیح فکها و صورت، حفظ فضای لازم برای رویش دندانهای دائمی و یادگیری تکلم دارند. مراقبت از آنها بسیار مهم است.
- اسامی دندان های شیری: این دندانها معمولاً به صورت زیر نامگذاری میشوند (از خط وسط به طرف عقب):
- دندان پیشین شیری مرکزی (Central Incisor)
- دندان پیشین شیری جانبی (Lateral Incisor)
- دندان نیش شیری (Canine/Cuspid)
- دندان آسیاب اول شیری (First Molar)
- دندان آسیاب دوم شیری (Second Molar)
دندان های دائمی (دندان های بالغ – Permanent Teeth)
- تعداد: ۳۲ عدد (۱۶ عدد در فک بالا، ۱۶ عدد در فک پایین). شامل دندانهای عقل که ممکن است نهفته بمانند یا رویش نکنند.
- زمان رویش: از حدود ۶ سالگی (با رویش اولین دندان آسیاب بزرگ دائمی پشت آخرین دندان آسیاب شیری) شروع شده و تا حدود ۲۱ سالگی (رویش دندانهای عقل) ادامه مییابد.
- اسامی دندان های دائمی: دندانهای دائمی بر اساس شکل و عملکرد به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند:
انواع و اسم دندان های دائمی بر اساس شکل و عملکرد
پیشین (Incisors)
- تعداد: ۸ عدد (۴ عدد در فک بالا، ۴ عدد در فک پایین). شامل ۴ دندان پیشین مرکزی و ۴ دندان پیشین جانبی.
- موقعیت: جلوی دهان (در خط وسط و کنار آن).
- شکل: دارای لبه تیز و تیغهمانند.
- عملکرد اصلی: بریدن و گاز زدن غذا.
- اسم دندان ها در این گروه:
- دندان پیشین مرکزی بالا (Maxillary Central Incisor)
- دندان پیشین جانبی بالا (Maxillary Lateral Incisor)
- دندان پیشین مرکزی پایین (Mandibular Central Incisor)
- دندان پیشین جانبی پایین (Mandibular Lateral Incisor)
نیش (Canines / Cuspids)
- تعداد: ۴ عدد (۲ عدد در فک بالا، ۲ عدد در فک پایین).
- موقعیت: در گوشههای قوس دندانی، بین دندانهای پیشین و آسیابهای کوچک.
- شکل: نوک تیز و مخروطیشکل (بلندترین ریشه را دارند).
- عملکرد اصلی: پاره کردن و نگه داشتن غذا.
- اسم دندان ها در این گروه:
- دندان نیش بالا (Maxillary Canine)
- دندان نیش پایین (Mandibular Canine)
آسیاب کوچک (پرمولر – Premolars / Bicuspids)
- تعداد: ۸ عدد (۴ عدد در فک بالا، ۴ عدد در فک پایین).
- موقعیت: پشت دندانهای نیش و جلوی دندانهای آسیاب بزرگ.
- شکل: دارای ۲ کاسپ (برجستگی) روی سطح جونده. برخی ممکن است ۳ کاسپ داشته باشند.
- عملکرد اصلی: آسیاب کردن و خرد کردن اولیه غذا. کمک به نیش ها در پاره کردن.
- اسم دندان ها در این گروه (از جلو به عقب):
- دندان آسیاب کوچک اول بالا (Maxillary First Premolar)
- دندان آسیاب کوچک دوم بالا (Maxillary Second Premolar)
- دندان آسیاب کوچک اول پایین (Mandibular First Premolar)
- دندان آسیاب کوچک دوم پایین (Mandibular Second Premolar)
آسیاب بزرگ (مولر – Molars)
- تعداد: ۱۲ عدد (۶ عدد در فک بالا، ۶ عدد در فک پایین). شامل دندانهای عقل.
- موقعیت: عقبترین دندانها در قوس دندانی.
- شکل: سطح جونده وسیع با ۴ تا ۵ کاسپ (برجستگی). معمولاً ۲ یا ۳ ریشه دارند.
- عملکرد اصلی: آسیاب کردن و خرد کردن کامل غذا.
- اسم دندان ها در این گروه (از جلو به عقب):
- دندان آسیاب بزرگ اول (۶ سالگی) بالا (Maxillary First Molar)
- دندان آسیاب بزرگ دوم (۱۲ سالگی) بالا (Maxillary Second Molar)
- دندان آسیاب بزرگ سوم (عقل) بالا (Maxillary Third Molar)
- دندان آسیاب بزرگ اول (۶ سالگی) پایین (Mandibular First Molar)
- دندان آسیاب بزرگ دوم (۱۲ سالگی) پایین (Mandibular Second Molar)
- دندان آسیاب بزرگ سوم (عقل) پایین (Mandibular Third Molar)
جدول مقایسهای انواع دندانهای دائمی و شیری
| ویژگی | دندان های شیری (موقت) | دندان های دائمی (بالغ) |
| تعداد کل | ۲۰ عدد | ۳۲ عدد (شامل ۴ دندان عقل) |
| دوره رویش | ~۶ ماهگی تا ~۳ سالگی | ~۶ سالگی تا ~۲۱ سالگی |
| دوره افتادن | ~۶ سالگی تا ~۱۲ سالگی | به طور طبیعی نمیافتند (مگر در اثر بیماری یا ضربه) |
| رنگ | سفید مایل به آبی (کمتر مینا و عاج دارند) | زردتر (مینا و عاج ضخیمتر و شفافتر) |
| اندازه | کوچکتر | بزرگتر |
| ریشه | نازکتر و کوتاهتر | ضخیمتر و بلندتر |
| گروههای اصلی | پیشین مرکزی، پیشین جانبی، نیش، آسیاب اول شیری، آسیاب دوم شیری | پیشین (مرکزی/جانبی)، نیش، آسیاب کوچک (اول/دوم)، آسیاب بزرگ (اول/دوم/سوم – عقل) |
نامگذاری تخصصی دندان ها: سیستمهای شمارهگذاری
برای شناسایی دقیقتر هر دندان در پرونده پزشکی و ارتباطات تخصصی، دندانپزشکان از سیستمهای شمارهگذاری استفاده میکنند. دو سیستم رایج عبارتند از:
- سیستم جهانی (Universal Numbering System): در این سیستم، اسم دندان ها با اعداد مشخص میشوند. دندانهای دائمی از ۱ (دندان عقل بالا سمت راست) تا ۳۲ (دندان عقل پایین سمت راست) شمارهگذاری میشوند. دندانهای شیری با حروف انگلیسی A تا T نامگذاری میشوند.
- سیستم FDI (دو رقمی): این سیستم بینالمللی و رایجتر است. هر دندان با یک کد دو رقمی نشان داده میشود:
- رقم اول: ربع دهان را نشان میدهد (۱: بالا راست، ۲: بالا چپ، ۳: پایین چپ، ۴: پایین راست – برای دندانهای دائمی؛ ۵: بالا راست، ۶: بالا چپ، ۷: پایین چپ، ۸: پایین راست – برای دندانهای شیری).
- رقم دوم: نوع دندان را در آن ربع نشان میدهد (۱: پیشین مرکزی، ۲: پیشین جانبی، ۳: نیش، ۴: آسیاب کوچک اول، ۵: آسیاب کوچک دوم، ۶: آسیاب بزرگ اول، ۷: آسیاب بزرگ دوم، ۸: آسیاب بزرگ سوم (عقل)).
سوالات متداول علمی درباره اسم دندان ها
چرا دانستن اسم دندان ها مهم است؟
شناخت اسم دندان ها به شما کمک میکند تا:
- وضعیت سلامت دندانهای خود را بهتر درک کنید.
- دستورالعملهای بهداشتی (مثل نخ دندان کشیدن بین دندانهای آسیاب) را دقیقتر اجرا کنید.
- مشکلات دندانهای خاص (مثل درد دندان آسیاب بزرگ اول) را دقیقتر به دندانپزشک گزارش دهید.
- طرح درمان پیشنهادی دندانپزشک را بهتر متوجه شوید.
- اهمیت حفظ دندانهای شیری برای رویش صحیح دندانهای دائمی را درک کنید.
دندان عقل (آسیاب بزرگ سوم) همیشه میروید؟
خیر. دندانهای عقل (سومین آسیاب بزرگ) ممکن است به دلایل مختلف مانند کمبود فضا، نهفته بمانند (در استخوان فک گیر کنند)، نیمه نهفته رویش یابند یا اصلاً تشکیل نشوند. در بسیاری از موارد، نیاز به کشیدن دارند.
تفاوت اصلی آسیاب کوچک (پرمولر) و آسیاب بزرگ (مولر) چیست؟
- آسیابهای کوچک (پرمولر): معمولاً دو کاسپ دارند، بین نیشها و آسیابهای بزرگ قرار دارند و جایگزین دندانهای آسیاب شیری میشوند. دندانهای شیری معادل آسیاب بزرگ ندارند.
- آسیابهای بزرگ (مولر): سطح جونده بزرگتر با ۴-۵ کاسپ دارند، در عقب دهان قرار میگیرند و مستقیماً پشت آخرین دندان شیری رویش مییابند (بدون جایگزینی دندان شیری).
چرا دندانهای شیری میافتند؟
ریشه دندانهای شیری به تدریج توسط دندانهای دائمی در حال رویش در زیرشان، تحلیل میرود. این فرآیند طبیعی باعث لق شدن و افتادن دندان شیری و راهیابی برای رویش دندان دائمی میشود.
اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد یا کشیده شود چه اتفاقی میافتد؟
از دست دادن زودهنگام دندان شیری میتواند باعث از دست رفتن فضای لازم برای رویش دندان دائمی زیرین شود. این امر اغلب منجر به کجرویی یا نهفتگی دندان دائمی میشود. در این موارد، دندانپزشک ممکن است استفاده از فضانگهدار را توصیه کند.
هزینه خدمات مرتبط با انواع دندان ها در کلینیک دکتر صلح جو
در کلینیک تخصصی دندانپزشکی دکتر امیر صلح جو، هزینه درمان بر اساس نوع دندان، پیچیدگی درمان، مواد مصرفی و تخصص مورد نیاز تعیین میشود. شفافیت مالی اولویت ماست. پس از معاینه دقیق، هزینه نهایی به صورت کتبی اعلام میگردد.
| خدمت | هزینه تقریبی (تومان) | توضیحات مرتبط با اسم دندان ها |
| معاینه اولیه و مشاوره | رایگان | بررسی تمام دندانها |
| جرمگیری و بروساژ (تمامی دندان ها) | ۱,۵۰۰,۰۰۰ – ۲,۵۰۰,۰۰۰ | بسته به میزان جرم |
| پرکردن ترمیمی (کامپوزیت) – یک سطح | ۲,۵۰۰,۰۰۰ – ۴,۵۰۰,۰۰۰ | هزینه بسته به دندان (پیشین، نیش، آسیاب کوچک/بزرگ) و اندازه ترمیم |
| عصبکشی (اندو) دندان پیشین/نیش | ۷,۰۰۰,۰۰۰ – ۹,۰۰۰,۰۰۰ | با میکروسکوپ توسط متخصص درمان ریشه |
| عصبکشی (اندو) دندان آسیاب کوچک | ۸,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۱,۰۰۰,۰۰۰ | با میکروسکوپ توسط متخصص درمان ریشه |
| عصبکشی (اندو) دندان آسیاب بزرگ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | با میکروسکوپ توسط متخصص درمان ریشه (کانالهای بیشتر) |
| روکش زیرکونیا | ۱۸,۰۰۰,۰۰۰ – ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | بسته به دندان و کیفیت مواد |
| کشیدن دندان ساده | ۲,۰۰۰,۰۰۰ – ۵,۰۰۰,۰۰۰ | بسته به نوع دندان (پیشین، نیش، آسیاب کوچک/بزرگ) و پیچیدگی |
| کشیدن دندان عقل نهفته/نیمه نهفته | ۸,۰۰۰,۰۰۰ – ۲۰,۰۰۰,۰۰۰+ | بسته به درجه نهفتگی و پیچیدگی جراحی |
نکات مهم هزینه و اقساط:
- هزینه دقیق پس از معاینه حضوری و تعیین طرح درمان توسط دکتر امیر صلح جو اعلام میشود.
- هزینهها ممکن است بر اساس شرایط خاص بیمار و پیچیدگی کار متفاوت باشد.
- تنها روش پرداخت اقساطی در کلینیک دکتر صلح جو: چکهای صیادی (ضمانت شده).
سلامت تمام دندانهای شما، از پیشین تا عقل، در کلینیک تخصصی دکتر صلح جو در اولویت است!
دانستن اسم دندان ها آغاز راه است. حفظ سلامت و زیبایی هر یک از آنها نیازمند مراقبت تخصصی و استفاده از دانش و تجربه بالاست. کلینیک تخصصی دندانپزشکی دکتر امیر صلح جو با بهرهگیری از:
- متخصص مجرب درمان ریشه (اندودانتیست) با ۳۰ سال سابقه
- تجهیزات پیشرفته (میکروسکوپ جراحی، لیزر، اسکنر دیجیتال)
- مواد با کیفیت عالی
- کادر حرفهای و دلسوز
- محیطی لاکچری و آرامبخش
آماده ارائه بهترین خدمات پیشگیرانه، ترمیمی، زیبایی و تخصصی (به ویژه درمان ریشه با میکروسکوپ) برای همه دندان های شما، از کوچکترین پیشین تا بزرگترین آسیاب، میباشد.
نوبت معاینه و مشاوره رایگان خود را هم اکنون رزرو کنید!
کلینیک دکتر صلح جو: جایی که سلامت هر دندان، با نام و ویژگیهای منحصر به فردش، با دقت و تخصص بینظیر ما تعریف میشود. اعتماد شما، مسئولیت ماست.
بدون دیدگاه